XVIII Konferencja Rzeszów 2026

Czy Camino de Santiago (się) zmienia? Dawne i współczesne drogi św. Jakuba oraz ich oddziaływanie religijne, społeczne i kulturowe

Rzeszów, 3 października 2026 r.

Camino de Santiago należy do najstarszych i najbardziej trwałych zjawisk kultury chrześcijańskiej w Europie. Od średniowiecza aż po współczesność pielgrzymka do grobu Apostoła Jakuba łączy w sobie wymiar religijny, społeczny i egzystencjalny, tworząc przestrzeń intensywnej wymiany duchowej, kulturowej i symbolicznej. Historia Camino ukazuje z jednej strony ciągłość praktyk, rytuałów i narracji pielgrzymich, z drugiej zaś – dynamiczne procesy przemian wynikających z uwarunkowań historycznych, duchowych i kulturowych.

W ostatnich dekadach obserwujemy szereg zjawisk, które domagają się pogłębionej refleksji naukowej o charakterze interdyscyplinarnym: nowe motywacje pielgrzymowania, narracje nawrócenia i powrotu do wiary (w tym interpretacje anateistyczne), instytucjonalne i oddolne odradzanie dawnych szlaków, przemiany rytuałów błogosławieństwa i pożegnania pielgrzymów, znaczenie Jubileuszy Compostelańskich w XX i XXI wieku, a także narastające napięcie pomiędzy doświadczeniem religijnym a procesami turystyfikacji i komercjalizacji drogi. Zjawiska te prowokują zasadnicze pytanie o tożsamość Camino de Santiago: czy pozostaje ono tym samym doświadczeniem, czy też zmienia swój sens i funkcję w świecie współczesnym?

Do udziału w konferencji zapraszamy badaczy reprezentujących teologię, biblistykę, historię Kościoła, religioznawstwo, antropologię kulturową, socjologię, psychologię religii, kulturoznawstwo oraz inne dyscypliny podejmujące refleksję nad fenomenem pielgrzymowania.

Proponowane obszary tematyczne:

• nawrócenia i przemiany duchowe na Camino de Santiago, w tym dawne i współczesne świadectwa konwersji oraz duchowe i psychologiczne mechanizmy doświadczenia przełomu;
• fenomen caminofilii, rozumiany jako powracanie na szlak Camino i jego znaczenie religijne, egzystencjalne i terapeutyczne;
• momenty przełomowe w historii Camino, ze szczególnym uwzględnieniem Jubileuszy Compostelańskich w XX i XXI wieku;
• rola instytucji kościelnych, świeckich oraz wspólnot lokalnych w procesach odradzania, ochrony i reinterpretacji dawnych dróg pielgrzymich;
• przemiany rytuałów pielgrzymowania, w tym błogosławieństwa pielgrzymów, modlitwa i pobożność w drodze oraz relacje między pobożnością miejską i wiejską;
• Camino de Santiago jako przestrzeń wymiany kulturowej i społecznej;
• turystyfikacja i masowość Camino, napięcia między pielgrzymowaniem a podróżowaniem oraz wpływ komercjalizacji na tożsamość doświadczenia drogi.

Zgłoszenia

Prosimy o przesyłanie propozycji wystąpień do 30 maja 2026 r. na adres sekretarz konferencji, mgr Mirosławy Buczyńskiej: mirbucz@umk.pl. Zgłoszenie powinno zawierać tytuł wystąpienia, krótki abstrakt oraz notę biograficzną (łącznie maksymalnie 1 strona A4).

Organizatorzy przewidują jedną zasadniczą sesję konferencyjną oraz równoległe sesje posterowe, umożliwiające prezentację badań w formie graficznej i indywidualną dyskusję z uczestnikami konferencji.

Patronat:

Comité de Expertos del Camino de Santiago – Xunta de Galicia; Rada KEP ds. Turystyki I Pielgrzymek; Stowarzyszenie Euroregion Karpacki.

Organizatorzy:

• Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie;
• Wydział Teologiczny Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu;
• Muzeum w Przeworsku;
• Fundacja Szczecińska;
• Fundacja Pro Futuro Theologiae.